Je bent hier : Welkom / Vastlopen & Verandering / Imposter syndroom: stop met jezelf bewijzen en ontdek wat er echt onder zit
Vrouw op de werkvloer die twijfelt aan zichzelf terwijl collega haar aanwijzingen geeft. Herkenbaar beeld bij imposter syndroom.

Imposter syndroom: stop met jezelf bewijzen en ontdek wat er echt onder zit

Auteur: Mieke Loor

Je collega zegt: “Goed gedaan.” En jij denkt: zo goed ben ik niet.

Je werkt je een ongeluk. Controleert alles twee keer. Drie keer. Je zegt overal ja op, terwijl je hoofd nee schreeuwt. Je komt ontspannen over terwijl je eigenlijk compleet gespannen rondloopt. Je twijfelt de hele dag aan jezelf. Je denkt dat je eigenlijk maar wat aanrommelt. Dat het een kwestie van tijd is voor iemand het doorheeft. Dus doe je nog een tandje erbij. Maakt overuren omdat je werk perfect moet zijn. Want als je hard genoeg werkt, val je misschien niet door de mand.
 
Maar succes helpt niet. Een compliment verdwijnt nog voor het geland is. Een promotie voelt als een vergissing. “Ze hadden zeker niemand anders.” Je hebt iets tot een goed einde gebracht en denkt: geluk. Je blijft rennen voor een goed gevoel dat nooit aankomt. En hoe beter je het doet, hoe harder die stem in je hoofd wordt. Dat is het rottige van imposter syndroom. Het groeit mee.
 
Dus waar komt dat dan vandaan?

Mieke Loor, praktijk Jouw Eigen Veerkracht Valkenswaard

Ik ben Mieke

Ik zie het dagelijks in mijn praktijk. Mensen die op hun werk alles geven en toch denken dat het nooit genoeg is. Die uitgeput zijn van het bewijzen. Die stiekem hopen dat iemand ze eindelijk ziet zoals ze echt zijn. Ik zie je, ik hoor je, lees gerust even verder.

Wat is het imposter syndroom?

Eerlijk gezegd wist ik dat ook niet, totdat iemand mij belde met de vraag of ik kon helpen. Ze mocht op haar werk meedoen met een groot project, want zij zou de specialist zijn. Nieuwe uitdagingen, meer verantwoordelijkheid, collega’s die haar feliciteerden. En zij? Zij dacht de hele weg naar huis: ze vergissen zich. Dit kan ik niet, ik doe maar wat.
 
Dat is het imposter syndroom, oftewel het bedriegerscomplex in één zin. Het gevoel dat wat je kan allemaal niet zo belangrijk is. Dat je geluk had, dat het toeval was, dat anderen het beter zouden doen. Dat denk je niet af en toe, als je een slechte dag hebt. Maar structureel. Elke keer als iets goed gaat, fluistert er iets in je hoofd: dit klopt niet. Wacht maar tot je door de mand valt.
 
Het heeft niets te maken met dom zijn of incompetent zijn. Juist mensen die hard werken, veel nadenken en zichzelf hoge eisen stellen lopen hier tegenaan. Mensen die altijd door willen gaan. Die niets half doen. Die liever drie keer controleren dan één keer de fout in gaan. Herken je dat? Dan weet je al een beetje waar dit over gaat.

Hoe merk je dat imposter syndroom meer is dan gewone twijfel?

Iedereen twijfelt wel eens over zijn werk. Dat is normaal. Maar er is een verschil tussen even twijfelen en het gevoel dat je continu op het punt staat om door de mand te vallen. Dat betekent niet dat je iets niet kan. Het zit in wat er in je hoofd gebeurt als het goed gaat.
 
Want bij imposter syndroom is het niet de mislukking die je het meeste doet. Het is het succes. Je krijgt een compliment en denkt: ze bedoelen het aardig. Je rondt een project af en denkt: hier kom ik even goed mee weg. Je zit in een vergadering en houdt je mond, want straks zeg je iets stoms en je wordt er nog weken aan herinnerd. Je bent niet moe van het werk dat je doet. Je bent moe van jezelf. Van die constante stem die alles wat goed gaat meteen wegredeneert.
 
Herken je dit? Dat je ’s avonds niet ontspant maar nadenkt over wat je morgen fout kunt doen. Dat je een e-mail drie keer herschrijft voordat je op verzenden durft te drukken. Dat je liever te veel doet dan het risico loopt dat iemand denkt dat je het niet aankunt. Dat is geen vermoeidheid. Dat is imposter syndroom. En er zit meer achter dan je denkt.

Vrouw achter laptop omringd door negatieve gedachten zoals "ik kan dit niet" en "straks val ik door de mand". Illustratie imposter syndroom door Jouw Eigen Veerkracht.

Imposter syndroom ontstaat niet zomaar.
Dit zit eronder.

Het imposter syndroom, oftewel denken dat je een bedrieger bent, ontstaat in een eerdere ervaring. Tijdens je jeugd in je gezin, op school, stage of een van je eerste baantjes. Ergens leerde je dat fouten consequenties hadden. Dat je een compliment moest verdienen. Dat je moest voldoen aan wat er van jou verwacht werd. Dat je alert werd op stemming, op toon, op wat er in de lucht hing. Je leerde jezelf aan te passen als een kameleon.
 
Alleen stop je daar niet meer mee. Die waakzaamheid gaat gewoon mee. Naar elke stage, elke baan, elk nieuw project. De angst om het verkeerd te doen. De angst dat iemand het doorheeft dat je een bedrieger bent. Dus werk je harder dan wie ook. Of je vertoont uitstelgedrag. Niet omdat je lui bent. Maar omdat beginnen betekent dat je ook kunt falen. En dat risico neem je liever niet.
 
Wat toen nodig was, zit nu in de weg. Het belemmert je in alles wat je doet. Dat is alles.

Kijk eens naar je collega. Écht kijken.

Kijk eens naar die collega van je. Niet even snel. Écht kijken. Grote kans dat er achter die zelfverzekerde maskers precies hetzelfde speelt als bij jou. Uit Nederlands onderzoek van Vréneli Stadelmaier herkende 75% van de vrouwen zich in het imposter syndroom. Drie op de vier vrouwen. Niemand zegt het. Iedereen doet gewoon alsof er niets aan de hand is.
 
Je bent dus niet de enige bedrieger in de ruimte.
 
Bron: Vréneli Stadelmaier, SheConsult (2016) / Rijksuniversiteit Groningen, Complimenten en het impostor syndroom

📖 Leestip:

Het gevoel een bedrieger te zijn begint vaak bij een gebroken zelfvertrouwen. In deze blog lees je waar dat vandaan komt en wat je eraan kunt doen. Omdat jij het verdient om jezelf eindelijk te geloven.

Harder werken of jezelf klein houden.
Beide lossen het niet op

Als je last hebt van imposter syndroom, doe je eigenlijk altijd één van twee dingen. Je werkt jezelf het snot voor de ogen. Je doet meer dan gevraagd, je bent er altijd, je zegt nooit nee. Want als je hard genoeg werkt, valt er niets te ontmaskeren. Of je doet precies het tegenovergestelde. Je houdt je klein. Je neemt geen nieuwe uitdagingen aan. Je meldt je niet aan voor dat project. Je wacht tot iemand anders het doet. Want wie niets probeert, kan ook niets verkeerds doen.
 
Twee verschillende reacties. Hetzelfde patroon eronder. De eerste groep loopt vast in extreme vermoeidheid. Te veel gewerkt, te lang doorgegaan, te weinig overgehouden. De tweede groep loopt vast in stilstand. Veilig gebleven, maar ook niet vooruitgekomen. Burn-out of bore-out. Beide zijn het resultaat van een gevoel dat je jezelf iedere dag opnieuw moet bewijzen.
 
En dan nu het nieuws wat je eigenlijk niet wil horen. Nog harder werken of jezelf nog beter verstoppen lossen het niet op. Hier is één ding voor nodig dat je waarschijnlijk al een tijdje voor je uitschuift. Het besef dat je dit niet alleen hoeft op te lossen.

Wat kan therapie doen als imposter syndroom je blijft tegenhouden?

Op een gegeven moment moet je jezelf een eerlijke vraag stellen. Hoe lang ga je dit nog volhouden? Nog een jaar jezelf bewijzen? Nog vijf jaar het beste jongetje van de klas zijn terwijl je vanbinnen weet dat je het niet gelooft? Nog tien jaar wachten tot het gevoel vanzelf weggaat?

Het gaat niet vanzelf weg. Dat weet je eigenlijk al.
 
Therapie is geen pleister op een wond. Het gaat naar waar dit begonnen is. Naar wat je ooit leerde over fouten maken, waardering verdienen en jezelf bewijzen. Dat zit dieper dan een mindset-tip of een goed gesprek met een vriendin. Maar dat wist je al. Je hebt al genoeg geprobeerd wat niet werkt, tijd om iets te starten wat wel werkt.
 
Dat is de beste eerlijke keuze die je in tijden maakt.

Wat therapie níet voor je oplost

Ik ga je niet vertellen dat je na een paar sessies een ander mens bent. Therapie is geen afvinklijstje waarbij je aan het einde nooit meer twijfelt. Zo werkt het niet. Ik heb geen toverstaf, en dat beloof ik je ook niet.
 
Maar ik zeg je wel dit. Je hebt dit niet voor niets gelezen tot hier. Ergens weet je al een hele tijd dat er iets moet veranderen. Je schuift het alleen steeds een weekje voor je uit. Nog even. Straks. Als het wat rustiger is.
 
Het wordt niet rustiger. Dat weet je ook.

Hoe ik werk met mensen die zichzelf iedere dag opnieuw bewijzen

Al bij de intake gaan we samen aan de slag. Je hoeft niet voor de zoveelste keer je hele levensverhaal te vertellen. Ik ga eerst kijken naar wie er voor me zit. Want jij bent meer dan je twijfel, angst of onzekerheid. Meer dan die irritante stem in je hoofd. Meer dan al die jaren van bewijzen en klein houden.
 
Wat ik doe is vragen stellen die je waarschijnlijk al een tijdje vermijdt. Soms stel ik je een vraag die erg confronterend is. Die even bij je binnenkomt. Die een paar dagen nodig heeft om te landen. Die je in de auto nog zit te beantwoorden. Dat is geen toeval. Dat is precies de bedoeling.
 
Ik heb mijn eigen pijn doorleefd. Ik weet hoe het voelt om te denken dat je niet goed genoeg bent. Dat maakt dat ik je niet begeleid van een afstandje. Ik ga naast je zitten. Eerlijk, warm en met liefde confronterend. Omdat jij dat nodig hebt om verder te komen.

Mieke Loor, praktijk Jouw Eigen Veerkracht Valkenswaard

Zullen we eens kennismaken?

Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Zullen we samen kijken waar jij nu staat? Plan hier een gratis matchgesprek en ontdek wat er mogelijk is. Je bent van harte welkom.

Meestgestelde vragen over het imposter syndroom

Veel mensen met imposter syndroom stellen zichzelf dezelfde vragen. Alleen zeggen ze het niet hardop, bang door de mand te vallen. Hieronder de meestgestelde vragen, met eerlijke antwoorden.

Zet nu die volgende stap en stop met jezelf bewijzen

Je werkt harder dan wie dan ook. Je controleert alles drie keer. Je zegt ja terwijl je hoofd nee schreeuwt. En toch blijft dat gevoel. Dat het een kwestie van tijd is voordat ze je doorhebben. Intussen kost het je energie, plezier en kansen die je gewoon laat liggen. Hoeveel jaar doe je dit al? En wat heeft het je opgeleverd?
 
Je bent hier niet voor niets. Je herkende jezelf in dit verhaal omdat het over jou gaat. Over vrouwen én mannen, jong én oud die elke dag hetzelfde gevoel met zich meedragen. Weet, je bent niet de enige die het gevoel heeft een bedrieger te zijn. Je mag dit oplossen voor jezelf. Niet door harder te werken of jezelf nog beter te verstoppen. Maar door eindelijk te kijken naar waar dit vandaan komt.
 
Dat vraagt moed. Dat weet ik. Maar het alternatief ken je ook. Nog een jaar rennen voor een compliment dat nooit aankomt. Nog een jaar klein houden en jouw talent verspillen. Dat is wat het kost om door te blijven gaan. Jij verdient beter dan dat.
 
Wacht niet langer en neem vandaag nog contact met mij op voor die eerste stap, en ontdek hoe jij weer gaat geloven in Jouw Eigen Veerkracht.
 
Liefs, Mieke

Mieke Loor, praktijk Jouw Eigen Veerkracht Valkenswaard

Ik ben Mieke

Ik begeleid mensen die vastlopen in het gevoel een bedrieger te zijn. Die uitgeput zijn van het bewijzen. Ik stel de vragen die niemand durft te stellen. Niet om ongemakkelijk te maken, maar omdat het antwoord daarop alles verandert.

📍 Mijn praktijk bevindt zich in Valkenswaard, dichtbij Eindhoven. Met de auto ben je er binnen 15 minuten, en ook met het openbaar vervoer is de route eenvoudig.

Bekijk locatie op Google Maps

Lees hier mijn recente blogs

Scroll naar boven