Je bent hier : Welkom / Als schuldgevoel na verlies jouw leven bepaalt
Houten pad door een open landschap met de woorden rouw, verlies, scheiding en schuldgevoel, passend bij een blog van Mieke Loor over omgaan met schuld na verlies.

Als schuldgevoel na verlies jouw leven bepaalt

Angst & Trauma

Auteur: Mieke Loor

Sommige mensen voelen zich schuldig omdat ze denken iets fouts gedaan te hebben. Anderen omdat ze vroeger inderdaad iets deden wat niet door de beugel kon. Weer anderen omdat ze boos waren, terwijl dat niet mocht. Omdat ze zich verantwoordelijk voelen voor de scheiding van hun ouders. Of omdat ze ooit níét opstonden voor iemand anders. Schuldgevoel heeft vele gezichten. En vaak voelt het zo logisch dat je er niet eens meer bij stilstaat.
 
Je kunt er van alles mee doen. Het rechtpraten. Het nuanceren. Het verklaren met volwassen woorden voor iets wat ooit kinderlijk eenvoudig voelde: dit is mijn fout. Je kunt begrijpen waar het vandaan komt, het zelfs logisch vinden. En toch duikt het weer op. In hoe je verantwoordelijkheid voelt voor de sfeer. In hoe je jezelf kleiner maakt dan nodig is. In hoe je twijfelt aan jezelf, ook als niemand je iets verwijt. Het zit niet alleen in je hoofd. Je voelt het in je lijf. Als die bekende knoop in je maag.
 
Ik ben Mieke, en in mijn praktijk Jouw Eigen Veerkracht zie ik vaak dat schuldgevoel niet ontstaat op het moment dat mensen denken. In dit blog neem ik je mee in één specifieke vorm van schuldgevoel: het schuldgevoel dat kan ontstaan wanneer een ouder je verlaat. Niet om te graven om het graven, maar om te begrijpen waarom dit gevoel zo lang kan blijven meereizen. En wat er verandert wanneer je ziet waar het werkelijk begonnen is.

In deze blog ontdek je;
  1. Wat is schuldgevoel eigenlijk… en waarom zit het zo verdomd diep?
  2. Wanneer schuld je leven overneemt
  3. Waar je innerlijk kind de schuld overneemt
  4. Hoe kan je omgaan met dit schuldgevoel?
  5. Wat therapie kan betekenen als verlies blijft trekken
  6. Wat therapie niet kan doen bij schuldgevoel
  7. Welke therapie past er bij schuldgevoel?
  8. Hoe ik met schuldgevoel werk in mijn praktijk
  9. Wat je nog niet wist over mij….
  10. Veelgestelde vragen over schuldgevoel
  11. Zet nu die volgende stap naar rust na schuldgevoel
Zet hier die stap op weg naar Jouw Eigen Veerkracht

Wat is schuldgevoel eigenlijk… en waarom zit het zo verdomd diep?

Het zit soms in kleine dingen. In dat rotgevoel als iemand stil wordt en jij meteen denkt: shit, wat heb ík nu weer gedaan? In het automatisch rekening houden met iedereen, behalve met jezelf. In het gevoel dat jij iets goed te maken hebt, zonder precies te weten wat. Schuldgevoel voelt vaak niet eens als schuldgevoel. Het voelt als verantwoordelijkheid. Of als fatsoen. Of gewoon als: zo ben ik nu eenmaal.
 
Het kan overal vandaan komen. Omdat je ooit boos was en dat niet mocht. Omdat je zweeg toen je iets had moeten zeggen. Omdat je als kind dacht dat jij de reden was dat het misging thuis. Of omdat je wél doorging met je leven, terwijl een ander achterbleef.
 
Het ene schuldgevoel schreeuwt, het andere fluistert. Maar ze hebben iets gemeen: ze trekken je steeds net een stukje bij jezelf vandaan. Alsof je altijd een beetje op scherp staat. Alsof ontspanning pas mag als iedereen om je heen oké is.
 
Je hoofd snapt vaak allang dat het niet klopt. Dat jij niet overal verantwoordelijk voor kunt zijn. Maar je lichaam gelooft daar geen reet van. Dat reageert sneller. Feller. Met spanning. Met aanpassen. Met inslikken. En precies daar begint iets te wringen. Want hoe merk je eigenlijk dat schuldgevoel niet zomaar een gevoel is, maar iets dat jouw gedrag stuurt zonder dat je het doorhebt?

Wanneer schuld je leven overneemt

Je merkt het vaak pas achteraf. In hoe je blijft terugdenken nadat iemand is weggegaan. Had ik maar… Had ik maar iets anders gezegd. Had ik maar beter opgelet. Had ik maar niet zo gereageerd. Door jezelf als schuldige aan te wijzen, lijkt het verlies even minder groot. Want als het aan jou lag, dan had je het misschien kunnen tegenhouden. Dan was het niet zomaar gebeurd. Dat denken voelt pijnlijk, maar ook logisch. Het geeft houvast in iets wat ineens zo definitief was.
 
Dat kan gebeuren als je kind bent, maar net zo goed later in je leven. Bij een scheiding. Bij een overlijden. Op het moment dat een ouder verdwijnt en jij achterblijft met vragen waar geen antwoord meer op komt. Schuld wordt dan een manier om te blijven zoeken naar grip. Om te blijven denken: als ik dit anders had gedaan… Zolang je daarmee bezig bent, hoef je nog niet te voelen wat het betekent dat iemand echt weg is.
 
En misschien herken je hoe vanzelfsprekend dat is geworden. Dat je jezelf ziet als degene die verantwoordelijkheid neemt. Die terugkijkt. Die probeert te begrijpen. Tot je merkt wat het kost. Hoe je vast blijft zitten in dat spoor van had ik maar, terwijl het echte verdriet ergens blijft wachten. Dan begint er iets te wringen. Want als schuld je helpt om het verlies niet helemaal toe te laten… wat vraagt er dan eigenlijk om gezien te worden?

Waar je innerlijk kind de schuld overneemt

Als een ouder vertrekt, blijft er voor een kind weinig ruimte over om het te begrijpen. Er is geen verhaal dat klopt, geen uitleg die blijft hangen. Er is vooral leegte. En vragen die niet gesteld kunnen worden. Een kind kan zo’n breuk niet plaatsen bij volwassen keuzes of complexe relaties. Dus zoekt het een verklaring die wél dichtbij voelt. Dan zal het wel aan mij liggen. Niet omdat dat logisch is, maar omdat het draaglijker is dan het idee dat liefde zomaar kan verdwijnen.
 
Dat is het moment waarop het innerlijke kind het overneemt. Niet bewust. Maar stil. Dat kind gaat terugkijken, terugdenken, terugvoelen. Wat had ik anders moeten doen? Minder lastig zijn. Minder boos. Meer mijn best doen. Schuld wordt dan geen straf, maar een houvast. Als ik het bij mezelf leg, kan ik misschien voorkomen dat dit ooit nog een keer gebeurt. En dat idee nestelt zich diep. Zo diep dat je het later niet meer herkent als iets van toen. Het voelt gewoon als wie jij bent.
 
En ook al ben je inmiddels volwassen, zelfstandig, rationeel, dat kind is niet weg. Het leeft mee in hoe je reageert. In hoe snel je verantwoordelijkheid neemt. In hoe je spanning voelt als iemand afstand neemt. Je bént niet soms dat kind. Je bent het nog steeds, op die momenten dat verlies opnieuw wordt aangeraakt. Daarom komt dit niet los door er alleen over te praten of het te begrijpen. Dit is niet ontstaan in woorden, maar in beleving. In gevoel. In een lichaam dat iets heeft meegemaakt en dat niet vergeten is.
 
En misschien is de echte vraag niet hoe je ervan afkomt, maar wat er zou gebeuren als je dat kind, daar waar het ooit bleef hangen, eindelijk weer durft te ontmoeten.

Hoe kan je omgaan met dit schuldgevoel?

Dit is geen stuk om jezelf te verbeteren. Het is eerder een uitnodiging om iets níét te doen wat je al jaren automatisch doet. Schuldgevoel wil tempo, actie en bewijs dat je het goed bedoelt. De beweging hier is kleiner. Trager. En eerlijk gezegd ook wat ongemakkelijk.

🪶 Laat het moment voorbijgaan zonder het te repareren
Die neiging om meteen te reageren, uit te leggen of sorry te zeggen. Probeer eens: niets. Niet goedpraten, niet nog eens overdenken, gewoon… niets.

🪶 Zeg hardop wat je normaal inslikt
Niet mooi geformuleerd. Niet afgerond. Gewoon één zin die klopt voor jou. Zonder erachteraan te plakken dat je het begrijpt of dat het vast aan jou ligt. Het hoeft niet netjes te zijn om waar te zijn.

🪶 Doe één keer iets niet, juist omdat je het altijd wel doet
Niet helpen. Niet inspringen. Niet beschikbaar zijn. Niet uit onwil, maar om te merken hoe snel schuldgevoel het stuur pakt. Verandering voelt hier niet bevrijdend, maar rommelig. Dat hoort erbij.

🪶 Ga ervan uit dat je het mis kunt hebben
Misschien heb je iemand teleur gesteld. Misschien had je iets anders moeten doen. Maar je kan het ook mis hebben.
 
Deze stappen voelen klein en allesbehalve perfect. En dat is precies de bedoeling.

Wat therapie kan betekenen als verlies blijft trekken

Als dit schuldgevoel blijft terugkomen, gaat het niet over gebrek aan inzicht of inzet. Het gaat over verlies dat nooit echt is aangekomen. Over een scheiding, een vertrek, een breuk die er wél was, maar waar je niet bij kon blijven stilstaan. Misschien omdat je door moest. Omdat anderen het zwaarder hadden. Of omdat er simpelweg geen ruimte was om te rouwen. Schuld werd dan een manier om vast te houden wat je kwijt was. Als je vast blijft houden aan je schuld, blijf je verbonden met degene die je verloren hebt, maar het houdt je ook gevangen.
 
Therapie betekent hier niet dat je terug moet naar toen om het nog eens over te doen. Het betekent dat je eindelijk mag voelen wat er destijds geen plek kreeg. Het verdriet. De boosheid. De leegte. En ook de opluchting die je misschien nooit hardop mocht benoemen. De stap naar therapie is geen oplossing, maar een grens: dit verlies hoef ik niet langer alleen te dragen.

Mieke Loor knielt bij grafsteen met schuldgevoel als symbool voor therapie bij schuldgevoel na scheiding of overlijden

“Schuldig voelen is niet hetzelfde als schuldig zijn”

“Therapie is nooit een wondermiddel”

Wat therapie niet kan doen bij schuldgevoel

Laat ik daar duidelijk over zijn: therapie kan dit schuldgevoel niet voor je weghalen. Ik kan het niet oplossen. Ik kan het niet uit je systeem trekken. Ik kan het verleden niet veranderen en ik kan het vertrek, de scheiding of het verlies niet ongedaan maken. Ik heb geen toverstaf. En iedereen die doet alsof dat wel kan, is niet eerlijk.
 
Wat therapie ook niet doet, is het zware werk van je overnemen. Het vraagt tijd. Aandacht. En de bereidheid om niet meteen weg te lopen als het schuurt. Dat is niet altijd fijn en zeker niet snel. Maar misschien is dat juist waarom het werkt. Omdat er niets wordt beloofd wat niet waargemaakt kan worden. Omdat het echt is.

“Zeg Mieke, vertel eens… hoe werkt dat dan?”

Welke therapie past er bij schuldgevoel?

Wat vaak helpt, is werken op de plek waar dit schuldgevoel ooit is vastgezet. Niet door het opnieuw te analyseren, maar door het te ervaren. In hypnotherapie merken mensen vaak dat hun hoofd even naar de achtergrond zakt. Dat geeft ruimte. Beelden, gevoelens of zinnen dienen zich aan zonder dat je ze hoeft te sturen. Niet spectaculair, wel raak. Mensen ervaren dat het verhaal dat ze al zo vaak hebben verteld, ineens niet meer hoeft te kloppen. Er komt rust op een plek die altijd scherp stond.
 
Bij innerlijk kindwerk gebeurt iets anders, maar het raakt dezelfde kern. Daar ontmoeten mensen dat deel van zichzelf dat ooit alleen stond in verlies of verwarring. Niet om het te fixen, maar om erbij te blijven. Vaak voelen mensen eerst weerstand of ongemak. En dan, heel geleidelijk, zachtheid. Verdriet dat eindelijk gevoeld mag worden. Of boosheid die niet meer hoeft te verdwijnen. Het levert geen grote doorbraken op, maar kleine verschuivingen. Minder automatisch schuld naar binnen trekken. Meer ruimte om jezelf serieus te nemen.
 
Dit zijn voorbeelden. Wat past, verschilt per persoon. Soms werkt het ene beter dan het andere, soms juist de combinatie.

“Zeg Mieke, wat maakt jouw manier van werken zo uniek?”

Hoe ik met schuldgevoel werk in mijn praktijk

Ik werk niet met een vast stappenplan en ook niet met een oordeel over wat je zou moeten voelen. Ik luister. Naar wat er gezegd wordt, maar vooral naar wat er steeds net onder blijft. Schuldgevoel vraagt geen snelle oplossing, maar aandacht. Soms zacht, soms confronterend. Ik volg wat zich aandient en haak aan waar het schuurt. Niet om je te corrigeren, maar om samen te blijven bij dat stuk dat al zo lang alleen draagt.
 
Daarbij gebruik ik verschillende werkvormen, niet als doel op zich, maar als hulpmiddel. Hypnotherapie om onder het denken te komen. Voice Dialogue om ruimte te geven aan de delen in jou die elkaar in de weg zitten. Innerlijk kindwerk om te ontmoeten wat ooit te veel was. En systemisch werk om te voelen wat niet van jou is, maar wel door jou gedragen wordt. Wat ik daarin belangrijk vind, is eerlijkheid. Ik zal je niet sparen waar dat niet helpt, maar ik zal je ook nooit forceren. Alles gebeurt in jouw tempo, op een manier die klopt voor jou.
 
Wil je meer lezen over hoe ik werk en wat daarbij past, dan kun je dat doen via: Lees hier meer over mijn manier van werken.

Want uiteindelijk gaat het niet om de methode, maar om wie je durft te worden als je jezelf weer toelaat.

“Dit ben ik op mijn weg van pijn naar passie”

Wat je nog niet wist over mij….

Wat je misschien nog niet van mij wist, is dat ik zelf ook lang met schuldgevoel heb geworsteld. Na het overlijden van mijn vader bleef ik me afvragen: had ik wel alles gezegd wat ik wilde zeggen? Had ik genoeg gedaan? Had ik nog iets moeten veranderen? Al die vragen bleven rondcirkelen in mijn hoofd en gaven me het gevoel dat ik schuldig was aan dingen die ik niet meer kon rechtzetten.
 
Diep van binnen wist ik dat deze gedachten mij tegenhielden om verder te leven. Zeker omdat er in mijn familie weinig ruimte was om over dood, rouw en verlies te praten. Dat maakte dat ik die gevoelens vooral in stilte meedroeg. Pas dankzij therapie kon ik die overtuigingen loslaten en mezelf opnieuw toestaan om vrij en vrolijk in het leven te staan.
 
Door dit proces merkte ik dat ik niet de enige ben. Er zijn zoveel mensen die met dit soort verborgen schuldgevoel rondlopen, zonder dat iemand het ziet. Juist daarom wil ik als ervaringsdeskundige laten zien dat er een andere weg is. Want ik weet hoe het voelt om vast te zitten én hoe bevrijdend het is als je die last achter je mag laten.

Vandaag kan ik zeggen: ik leef lichter, vrijer en met meer plezier. En dat gun ik jou ook. Je hoeft je rugzak niet oneindig zwaar te dragen. Je mag hem stukje bij beetje legen, zodat er weer ruimte komt voor wie jij bent en wat jij wél wilt.

Veelgestelde vragen over schuldgevoel

Onzekerheid is iets waar veel mensen mee rondlopen, vaak zonder het hardop te zeggen. In mijn praktijk hoor ik deze vragen het meest. Misschien stel jij ze jezelf ook. Dit zijn eerlijke antwoorden, zonder geruststellend gedoe.

Waarom heb ik schuldgevoel na de scheiding van mijn ouders?

Schuldgevoel na scheiding ontstaat vaak omdat je hoofd grip zoekt op wat er misging. Door jezelf een rol te geven, voelt het alsof het niet zomaar gebeurde. Dat is menselijk, maar het betekent niet dat jij verantwoordelijk was.

Is schuldgevoel na het overlijden van een ouder normaal?

Ja. Schuldgevoel na overlijden komt vaak voor, vooral door gedachten als had ik maar. Dat zegt niets over wat je fout deed, maar veel over hoe onaf het afscheid voelde.

Wat is het verschil tussen schuldgevoel bij scheiding en bij overlijden?

Bij schuldgevoel na scheiding draait het vaak om verantwoordelijkheid en oorzaak.
Bij schuldgevoel na overlijden gaat het vaker over gemis en alles wat niet meer gezegd kon worden. In beide gevallen gaat het om verlies dat je niet kon tegenhouden.

Waarom blijft schuldgevoel na scheiding of overlijden zo lang terugkomen?

Omdat schuldgevoel een manier kan zijn om het verlies niet volledig toe te laten. Zolang je blijft zoeken naar jouw aandeel, hoef je het definitieve gemis nog niet helemaal te voelen.

Betekent schuldgevoel bij verlies dat ik niet goed heb gerouwd?

Nee. Vaak betekent het dat rouw weinig ruimte kreeg. Schuldgevoel houdt je bezig, terwijl verdriet, boosheid of gemis op de achtergrond blijven.

Wanneer wordt schuldgevoel na scheiding of overlijden een probleem?

Als het je gedrag gaat sturen. Wanneer je jezelf blijft aanpassen, inslikken of verantwoordelijk voelt voor anderen, terwijl je eigen verlies geen plek krijgt.

Kan therapie helpen bij schuldgevoel na scheiding of overlijden?

Ja. Therapie helpt niet om schuldgevoel weg te nemen, maar om te voelen wat eronder ligt: verlies, gemis en rouw. Daardoor hoeft schuld niet langer alles te dragen.

Moet ik schuldgevoel na verlies eerst zelf oplossen?

Nee. Schuldgevoel na scheiding of overlijden wordt vaak te lang alleen gedragen. Hulp vragen is geen falen, maar een grens: dit hoef ik niet meer alleen te doen.

“Heb je hulp nodig voor het vinden van je eigen veerkracht?“

Zet nu die volgende stap naar rust na schuldgevoel

Misschien zit je nu met dat knagende gevoel dat maar niet weggaat. Dat terugdenken. Dat had ik maar. Dat verantwoordelijk voelen voor iets wat al lang voorbij is, maar in jou nog steeds meespeelt. Hoe vaak heb je jezelf al afgevraagd waarom dit je blijft raken? En waarom het je maar niet lukt om het los te laten, hoe goed je het ook probeert te begrijpen?
 
Als je dit leest, ben je waarschijnlijk al een tijdje op zoek. Naar antwoorden. Naar rust. Naar een manier waarop dit schuldgevoel je leven niet langer bepaalt. Weet dan dat je hier niet de enige in bent. Schuldgevoel na scheiding of overlijden komt vaker voor dan je denkt. En hoe vast het nu ook voelt, er is beweging mogelijk.
 
Ik ben Mieke, en in mijn praktijk Jouw Eigen Veerkracht in Valkenswaard begeleid ik mensen die vastlopen in schuldgevoel, rouw en verlies. Met hypnotherapie, Voice Dialogue, innerlijk kindwerk en systemisch werk help ik je inzicht te krijgen in wat je bent gaan dragen en waarom. Niet om het verleden uit te wissen, maar om oude patronen losser te maken zodat er weer ruimte ontstaat voor jezelf.
  
Die stap zetten vraagt moed. Dat weet ik. Maar je hoeft het niet alleen te doen.
Wacht niet langer en neem vandaag nog contact met mij op voor die eerste stap, en ontdek hoe jij weer gaat geloven in Jouw Eigen Veerkracht
 
Liefs, Mieke

Zet hier die volgende stap naar Jouw Eigen Veerkracht

📍 Zoek je een therapeut in de buurt van Eindhoven? Vanuit Valkenswaard ben je er zó. Mijn praktijk is makkelijk bereikbaar en parkeren kan voor de deur.

Bekijk locatie op Google Maps

Belangrijkste punten

  • Schuldgevoel na scheiding komt vaak voort uit de behoefte om grip te krijgen op wat er misging.
  • Schuldgevoel na overlijden is normaal en hangt vaak samen met gevoelens van gemis.
  • Het verschil tussen schuldgevoel bij scheiding en overlijden ligt in verantwoordelijkheidsgevoel versus gemis.
  • Therapie kan helpen om de oorzaken van schuldgevoel te voelen en aan te pakken.
  • Hulp vragen is geen falen; je hoeft schuldgevoel na verlies niet alleen te dragen.

Lees hier mijn recente blogs

Scroll naar boven